Đền và miếu làng Bãi Trữ thờ vua Lê Trang Tôn, ông Lê Hiến Trân là chú ruột của vua Lê Trang Tôn và Ngô tướng công.

Con cháu nhà Lê bị giết hoặc lẩn tránh ở các nơi. Ông Lê Hiến Trân là đại thần Lê và là chú ruột của vua, cùng ông Ngô tướng công đã đưa Lê Duy Ninh (Lê Trang Tôn) theo dòng sông Đáy chạy xuống phía nam. Khi đến Gián Khẩu, các ông rẽ vào sông Hoàng Long, đến trang Bãi Trữ… Nhân dân địa phương đã góp gạo, chăm nuôi. Nơi đến hiện nay là đình là nơi ông Ngô tướng công luyện tập binh mã. Các ông ở đây một thời gian rồi mới đi nơi khác.

Các quan đại thần nhà Lê, đã đưa Lê Duy Ninh (Lê Trang Tôn) về đây để chuẩn bị cho công cuộc phục hưng nhà Lê.

Giữa tiền đường và hậu cung có một sập đá chầu quý để hành lễ… Giữa hai mái được viết 3 chữ ‘Tối linh từ’ xin hầu bài thờ. Đồ thờ gồm ngai bài vị thờ vua Lê Trang Tôn. Gian giữa có long ngai, bài vị thờ vua Lê Trang Tôn.

Miếu Bãi Trữ… Gian giữa thờ hoàng hậu Ngô Thị Huệ.

Di tích đền và miếu Bãi Trữ (phường Tây Hoa Lư, Ninh Bình) là một trong những nơi hiếm hoi trên đất Cố đô còn lưu giữ dấu tích quan trọng gắn với thời kỳ trung hưng nhà Lê. Trong quần thể di tích này hiện thờ ba nhân vật lịch sử có công lớn giúp bảo vệ dòng dõi họ Lê trước biến cố triều chính đầu thế kỷ XVI:

1. Vua Lê Trang Tôn (Lê Duy Ninh)

Lê Trang Tôn là vị vua mở đầu thời kỳ Trung Hưng của nhà Hậu Lê sau khi triều đình bị nhà Mạc tiếm vị năm 1527. Khi còn là hoàng tử Lê Duy Ninh, ông được các trung thần nhà Lê như Lê Hiến Trân và Ngô tướng công bí mật hộ tống chạy khỏi kinh thành.

Khi đoàn thuyền xuôi sông Đáy, sông Hoàng Long để tránh quân Mạc, các ông đã dừng chân tại trang Bãi Trữ. Nhân dân nơi đây đã góp gạo, chăm sóc, che chở để hoàng tử và các quan có điều kiện chuẩn bị lực lượng phục dựng cơ đồ nhà Lê.

Sau này, khi được Nguyễn Kim đưa về Thanh Hóa và tôn lập làm vua, Lê Trang Tôn vẫn ghi nhớ nghĩa tình Bãi Trữ, phong trang là “Đường hộ như dân”, miễn thuế 5 năm và ban nhiều ưu đãi.

Tại di tích, vua Lê Trang Tôn được thờ ở gian giữa của đền, với ngai vàng và bài vị đặt tại vị trí trung tâm.

Đại thần Lê Hiến Trân, chú ruột của vua Lê Trang Tôn
Lê Hiến Trân là một đại thần trung nghĩa của nhà Lê, đồng thời là chú ruột của Lê Duy Ninh. Khi nhà Mạc tiếm quyền, ông là người đứng đầu nhóm trung thần tổ chức đưa hoàng tử vượt đường thủy vào Nam để tránh bị truy sát.

Tại trang Bãi Trữ, ông cùng dân làng xây dựng nơi ăn ở, luyện quân, tích trữ lương thực nhằm chờ thời cơ phục quốc.

Công lao của ông không chỉ là bảo vệ dòng dõi hoàng tộc mà còn trực tiếp góp phần tạo nền móng cho công cuộc Trung Hưng sau này.

Lê Hiến Trân được nhân dân tôn thờ trong miếu và là một trong 3 nhân vật chính của di tích.

 Ngô tướng công, vị tướng trung nghĩa của nhà Lê

Ngô tướng công là một võ tướng nhà Lê, người trực tiếp tham gia hộ tống Lê Duy Ninh trong cuộc chạy thoát khỏi vùng kiểm soát của nhà Mạc.

Theo tài liệu ghi lại, tại Bãi Trữ, ông đã chỉ huy việc luyện tập binh mã tại khu đất nay là vị trí đình Bãi Trữ. Nơi đây từng là điểm tập hợp lực lượng, rèn quân cho nghĩa quân chống lại nhà Mạc.

Ngô tướng công được dân làng suy tôn là vị thần bảo hộ, có công lớn với trang Bãi Trữ nên được thờ trang trọng tại miếu Bãi Trữ.

 Hoàng hậu Ngô Thị Huệ

Bà là người xã Báo Ngữ (Nam Định), sau được vua Lê Trang Tôn lập làm hoàng hậu.

Trong tài liệu di tích, miếu Bãi Trữ có gian thờ hoàng hậu Ngô Thị Huệ, như một minh chứng lịch sử về sự gắn bó giữa bà, vua Lê Trang Tôn và vùng đất đã từng che chở nhà vua khi còn tiềm ẩn nhiều hiểm nguy.

Các nhân vật được thờ phụng tại đền, miếu Bãi Trữ đều là những người có công lớn với công cuộc trung hưng nhà Lê, đại diện cho khí tiết trung quân, lòng trung hiếu và tinh thần chống ngoại xâm. Sự hiện diện của họ trong di tích là minh chứng sống động cho một giai đoạn đầy biến động của lịch sử Việt Nam đầu thế kỷ XVI.